JaJuf.nl PABO Lessen Forum PABO & Werk Vakanties
 
Groep 1
Groep 2
Groep 3
Groep 4
Groep 5
Groep 6
Groep 7
Groep 8
Aardrijkskunde
Algemeen
Bewegingsonderwijs
Biologie
Creatief
Cultuur
Drama
Engels
Geschiedenis
Hoeken
Kring
Muziek
Rekenen
Taal
Techniek
Verkeer
 
Algemeen
Carnaval
Dierendag
Dit ben ik
Halloween
Herfst
Kerst
Kinderboekenweek
Koninginnedag
Lente
Moederdag
Oud en Nieuw
Pasen
Sint Maarten
Sinterklaas
Sprookjes
Vaderdag
Vakantie
Winter
Ziek
Zomer
 
Onderwerp : Voor de kinderen wordt het metriek stelsel visueel duidelijk door het doen van diverse handelingen zoals wegen, meten, de inhoud bepalen van voorwerpen. Om belangstelling op te wekken bij de kinderen heb ik een doel gecreëerd n.l. pepernoten bakken volgens een recept waarbij een aantal dingen vreemd omschreven staan.
Leergebied : Rekenen Thema : Sinterklaas
Groep : _8_ _7_
Beginsituatie
Ik heb bij mijn mentor aan gegeven dat ik een instructieles wilde geven. Mijn mentor gaf als idee het “metriek stelsel” en de mogelijkheid om met de op school aanwezige materialen “proefjes” te doen. Bij mij kwam toen het idee om ook pepernoten te gaan bakken, waarbij meten en wegen in het recept terugkomt.
De les hoort bij het vakgebied rekenen. De leerlingen zijn bekend met de stappen in het metriek stelsel ( 1m = 100 cm, 1kilo = 1000 gram, etc).
 
Lesdoel voor de kinderen
Voor de kinderen wordt het metriek stelsel visueel duidelijk door het doen van diverse handelingen zoals wegen, meten, de inhoud bepalen van voorwerpen. Om belangstelling op te wekken bij de kinderen heb ik een doel gecreëerd n.l. pepernoten bakken volgens een recept waarbij een aantal dingen vreemd omschreven staan.
Deze les is een onderdeel van een lessencyclus. Deze lessencyclus bestaat uit drie onderdelen:
  1. Het “visueel” maken van gewichten, afmetingen, inhouden.
  2. Pepernoten maken waarbij ze de visuele waarnemingen van onderdeel 1 moeten gebruiken.
  3. Doosjes maken waarbij ze ook de visuele waarnemingen van onderdeel 1 moeten gebruiken.
Deze lesvoorbereiding beperkt zich tot onderdeel 1 omdat deze les op één dag wordt gegeven. De onderdelen 2 en 3 vinden een week later plaats en waarvoor ook een andere lesvoorbereiding noodzakelijk is.
Bij deze lessen is het noodzakelijk dat de kinderen in groepjes werken. Een 2e lesdoel is dan ook: leren samenwerken, elkaar helpen.
 
Mijn leerdoel
  1. Een instructieles geven m.b.t. het vak rekenen waarbij ik het “nuttige” (metriek stelsel) met het “aangename” (pepernoten bakken) kan combineren.
  2. De les op een manier organiseren, zodat het werken in groepjes geordend verloopt.
 
Bronnen die ik heb geraadpleegd voor onderdeel 1
  1. Materiaal en bijbehorende opdrachten die op mijn stageschool aanwezig zijn.
  2. “Rekenvaardig” van R. Goffree
  3. Het metriek stelsel
  4. Overleg met mijn mentor omtrent de klas verdelen in groepjes.
 
Onderwijsleermiddelen
  1. Liniaal
  2. Weegschaal
  3. Kubus/flesjes met verschillende afmetingen/inhoud
  4. Maïs om te gebruiken bij het wegen
  5. water om te gebruiken bij de proefjes over “inhoud”
  6. Opdrachten op papier
  7. Scharen
  8. A-4 tekenpapier
  9. Plakband
 
Organisatie voor de les
  1. De klas op papier al in 3 groepjes verdelen met daarbij de volgorde van de opdrachten die zij moeten gaan maken. Daarbij rekening houden met het feit welke kinderen met elkaar wel of niet kunnen samenwerken. Dit doe ik a.d.h.v. het overleg met mijn mentor en a.d.h.v. mijn eigen inzicht op de groep.
  2. Onderwijsleermiddelen klaarzetten.
  3. Kinderen blijven in het lokaal zodat ik een goed overzicht heb dus de tafels worden verschoven zodat er 3 groepen tafels ontstaan. De kinderen gaan in een kring zitten.
  4. Het recept van de pepernoten op het bord zetten, dit recept gebruik ik als inleiding van de les.
  5. Opdrachten kopiëren.
 
Inleiding van de les van onderdeel 1
Ik vertel de kinderen dat ik hun volgende week pepernoten wil gaan laten bakken. In de groepen 1 en 2 doen ze dat ook, alleen is dat uiteraard onder begeleiding van hen ouder/juf.
Ik vind dat ze dit in groep 8 best zelfstandig kunnen. Omdat we de pepernoten ook ergens in moeten bewaren gaan we ook een doosje maken (omdat we niet allemaal tegelijk pepernoten kunnen bakken, maakt een groep een doosje terwijl de andere aan het bakken zijn) Alleen moet je dan ook het recept goed kunnen lezen. Je moet iets afweten van gewichten en inhouden. Ik heb een recept van een zwarte piet gekregen die er een beetje rare maten op na houdt:
Voor het bakken van pepernoten heb ik nodig:
1\4 deel van 1 kilo zelfrijzend bakmeel
1\5 deel van een halve kilo suiker
3\4 deel van 100 gram zachte boter
2 eetlepels speculaaskruiden
1\2 theelepel zout
1000 ml melk en daarvan 4 eetlepels
 
Voor het maken van een doosje heb ik nodig:
Een stuk karton van 200 mm bij 200 mm
plakband
 
Om het recept van deze zwarte piet voor ons duidelijker te maken laat ik de kinderen eerst in groepjes opdrachten maken.
Duur van de inleiding: 10 minuten
 
 
 
 
 
 
 
 
Opdracht 1.
In de plaats van zelfrijzend bakmeel, suiker en boter gebruiken we voor het gemak maïs.
    • Weeg met behulp van de maïs 250 gram af.
Hoeveel keer gaat dit afgewogen hoopje maïs in 1 kilo? Bekijk dit door opnieuw te wegen.
    • Weeg met behulp van de maïs 100 gram af.
Hoeveel keer gaat dit hoopje maïs in een halve kilo (500 gram)? bekijk dit door opnieuw te wegen
    • Weeg met behulp van de maïs 100 gram af.
Verdeel deze maïs in 4 gelijke delen en maak van 3 van deze delen in hoopje.
Hoeveel weegt dit hoopje maïs?
 
 
 
 
 
Opdracht 2.
In de plaats van melk gebruiken we water.
    • Doe de inhoud van de fles melk in een maatbeker
Hoeveel ml. lees je af op de maatbeker?
    • Doe 1\10 deel van deze maatbeker in een kleinere maatbeker.
Hoeveel ml. lees je nu af
    • Hoeveel ml. zijn 4 eetlepels?
 
 
Opdracht 3.
In de plaats van het karton gebruiken we een vel tekenpapier.
    • meet hoeveel cm lang en breed het vel tekenpapier is.
Lees met behulp van je liniaal af hoeveel mm dit is.
    • Teken de gevraagde lengte en breedte voor het doosje af en knip dit uit
    • Teken op dit vel bij iedere hoek een vierkant van 5 cm bij 5 cm
en knip deze hoekjes uit.
Je hebt nu een “mal” voor het doosje. Bewaar deze, zodat we die volgende week kunnen gebruiken voor het maken van een doosje van karton. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Instructiefase I
Ik laat de opdrachtenblaadjes uitdelen en leg in het kort uit wat je per opdracht moet doen.
De opdrachten worden in een groep gemaakt, iedereen schrijft wel voor zichzelf de antwoorden op zijn opdrachtenblaadje.
Ik maak duidelijke afspraken m.b.t. het werken in groepjes:
Er wordt niet gekliederd met het water en de maïs.
Ik verwacht van groep 8 dat ze serieus aan deze opdracht kunnen werken.
Blijkt dat dit niet het geval is dan heeft dit consequenties voor het bakken van de pepernoten, wat ook in groepjes zal plaatsvinden.
 Mocht je als groepje klaar zijn, de bedoeling is dat je elkaar helpt als iemand nog niet klaar is,en je kunt nog niet wisselen van opdracht, maak dan de opdrachten die op het werkblad staan. Bij iedere opdracht ligt een extra werkblad.
 
Ik schrijf de groepjes op het bord met daarachter de volgorde van de opdrachten die ze moeten uitvoeren.
Duur instructiefase I: 10 minuten
 
Instructiefase II
Tijdens het maken van de opdrachten loop ik rond in de klas om aanwijzingen te geven. Na 10 minuten geef ik per groep aan dat ze moeten wisselen van opdracht.
Als iedere groep klaar is met de opdrachten worden alle onderwijsleermiddelen verzameld en voorin de klas gezet. De tafels worden weer op hun oorspronkelijke plaats gezet. De kinderen nemen plaats achter hun tafel.
Duur instructiefase II: 35 minuten ( 3x10 minuten voor de opdrachten, 5 minuten opruimen)
 
Evaluatie
Klassikaal worden de bevindingen bij de opdrachten besproken en het recept van zwarte piet wordt herschreven. Ik bespreek hoe het werken in groepjes is verlopen.
Duur evaluatie: 15 minuten
 
Organisatie na de les
  1. Overleg met mijn mentor
  2. Onderwijsleermiddelen opruimen